• Zamek w Prosnej Kwadratura

Zamek w Prosnej, Warmia

Prosna, gm. Sępopol, pow. bartoszycki
Inwentaryzacja: 2010 - 11
Inwestor: prywatny

Zamek w Prosnej w zakolu rzeki Guber

W zakolu rzeki Guber, w centrum założenia parkowo – ogrodowego położony był Zamek w Prosnej, siedziba rodu Eulenburg, obecnie w stanie ruiny.  Naszym zadaniem jest dokładna inwentaryzacja i badania architektoniczne pozostałości po pięknym neogotyckim pałacu.

Historia neogotyckiego pałacu

Początki budowli sięgają połowy XVI wieku, prawdopodobnie drewnianej. Pierwsza murowany budynek powstał w latach 1620.  Późniejsza przebudowa, wg projektu Jana Józefa Gozdawy Nanorowicza, odbyła się w latach 1667-8. Następnie, w roku 1860 pałac został rozbudowany o skrzydło poprzeczne, rozbudowano skrzydła boczne i zadbano o ujednolicenie stylu pałacu. W latach późniejszych ok. 1875 roku dobudowano wieże: potężną widokową na planie kwadratu i mniejszą okrągłą z klatką schodową. Całość budowli w stylu neogotyku angielskiego, nawiązywała ponadto do stylu romantycznego zamku.

Do roku 1945 dobrami zarządzał syn ostatniego właściciela dóbr prośnieńskich Mortimer zu Eulenburg. W czasie II WŚ Pałac został rozszabrowany. Po latach użytkowania przez PGR popadł w ruinę. Nieremontowany, źle administrowany powoli był rozgrabiany z ozdobnych detali, następnie z wszystkich cenniejszych elementów konstrukcji, co w konsekwencji doprowadziło go do ruiny. Obecnie jest to najprawdopodobniej  największa romantyczna ruina w Polsce,  zabytek, który planuje się w przyszłości przywrócić do życia.